Hành trình tìm chồng vượt hàng trăm km của phụ nữ châu Âu cổ đại

Hài cốt của một phụ nữ cổ đại xa quê hương hàng trăm kilomet để lấy chồng. Ảnh: ANI.

Các nhà khảo cổ Đức phát hiện phụ nữ châu Âu thời kỳ Đồ Đồng thường đi xa nhà và đóng vai trò quan trọng trong việc truyền bá văn hóa, trong khi đàn ông chỉ quanh quẩn ở quê hương, Telegraph hôm 4/9 đưa tin.

Nhóm khảo cổ nghiên cứu 84 hài cốt từ năm 2500 đến 1650 trước Công nguyên và phát hiện một điểm độc đáo về các gia đình thời kỳ này. Phần lớn đàn ông trong gia đình là người bản địa, còn phụ nữ đến từ những nơi cách xa 300–500 km.

Các nhà nghiên cứu cho biết, mô hình "về nhà chồng" và việc phụ nữ rời xa quê hương hàng trăm km để lập gia đình không phải hiện tượng nhất thời mà được duy trì trong suốt khoảng 800 năm cuối thời Đồ Đá, đầu thời Đồ Đồng.

"Chúng ta đều biết giai thoại những nam chiến binh đi chiến đấu và mang thức ăn về còn phụ nữ và trẻ em thì ở nhà, nhưng có vẻ chuyện đó không đúng lắm", giáo sư Philipp Stockhammer tại Đại học Ludwig-Maximilians, người dẫn đầu cuộc nghiên cứu, cho biết.

"Nghiên cứu của chúng tôi chỉ ra, hầu hết đàn ông không hề đi xa nhà, trong khi 2/3 phụ nữ thì có", Stockhammer bổ sung.

Qua phân tích đồng vị bền và ADN, giáo sư Stockhammer cho biết con người có ba loại răng hàm và chúng được hoàn thiện ở những độ tuổi khác nhau.

"Mỗi vùng đất có một đặc trưng riêng, chẳng hạn như đá phấn hoặc đất sét. Nước uống lấy từ những vùng đất khác nhau cũng khiến răng mang đặc trưng khác nhau. Nhờ đó, chúng tôi có được một số manh mối để xác định nơi họ từng sinh sống", giáo sư Stockhammer nói thêm.

Các nhà nghiên cứu cho rằng hoạt động di cư tìm chồng này đóng vai trò quan trọng trong việc giao lưu văn hóa, một quá trình phát triển mạnh thời Đồ Đồng, giúp xúc tiến sự phát triển công nghệ mới.

Nghiên cứu được thực hiện chủ yếu tại những khu dân cư cổ đại thuộc thung lũng Lech, phía nam Augsburg, Đức.

"Chúng tôi thấy những phụ nữ này rất đa dạng về chủng tộc. Điều đó xảy ra sau thời gian dài nhiều phụ nữ nơi khác chuyển đến thung lũng Lech", tiến sĩ Alissa Mittnik thuộc Viện Max Planck về Khoa học Lịch sử Nhân loại, cho biết.

Phụ nữ "nước ngoài" được chôn cất không khác gì người bản địa, bà nhận xét. Điều đó cho thấy những phụ nữ này đã hoàn toàn hòa nhập với cộng đồng bản địa.

Thu Thảo

Let's block ads! (Why?)

Sau 1 năm gây sốt, bé gái Hải Dương giờ đây đã khác rất nhiều

Cô bé đến từ Hải Dương – Phạm Thu Trang có lẽ sẽ là cái tên đầu tiên được nhiều người nhắc đến trong top những bé gái mang gương mặt xinh xắn, khả ái mà có vẻ đẹp hút hồn nhất.

Từ lâu, Thu Trang đã được cư dân mạng ưu ái đặt biệt danh “Hoa hậu tương lai”. Cô bé hiện đang là học sinh lớp 4, trường tiểu học Trần Quốc Toản, Hải Dương.

Thu Trang được cộng đồng mạng ưu ái đặt biệt danh “Hoa hậu tương lai".

Không chỉ vậy, mới chỉ lớp 4 nhưng Thu Trang đã sở hữu chiều cao ấn tượng, vượt lên hẳn so với bạn đồng trang lứa.

Thời điểm hiện tại 9 tuổi nhưng cô bé đã cao 1m47. Chị Nguyễn Yến, mẹ bé cho biết, Thu Trang mồ côi bố từ lúc 1 tuổi và những nét đẹp trên gương mặt của bé hầu hết được sở hữu từ người bố đã mất của mình.

“Bé giống bố, từ mắt, mũi cho đến nụ cười. Chiều cao của con có lẽ do ảnh hưởng từ gen bên nội. Trang ăn uống bình thường như các bạn khác nhưng mùa hè mình cũng cho con học múa và khiêu vũ để rèn luyện thêm sức khỏe", chị Yến nói.

Từ nhỏ, Trang đã được tiếp xúc nhiều với ống kính nên bé rất mạnh dạn tạo dáng và biểu cảm khuôn mặt cũng khá tốt. Ngoài đời, Trang là một cô bé rất nhanh nhẹn và hiếu động.

Mùa hè vừa qua, Thu Trang cũng được mẹ cho đi học bơi để phát triển chiều cao.

Ở nhà, ngoài thời gian học, bé còn rửa bát và giúp mẹ làm việc nhà, chăm sóc cây cảnh. Đặc biệt, Thu Trang còn luôn duy trì đạp xe 10 km/ mỗi ngày để rèn luyện một sức khỏe tốt.

Nói về việc con gái gắn với danh hiệu hoa hậu tương lai, chị Yến bày tỏ thêm: “Mình nghĩ con sẽ là một công dân tốt. Tuy nhiên, việc thi hoa hậu hay không thì sau này con lớn sẽ tự quyết định”.

Cùng ngắm những hình ảnh xinh đẹp của Thu Trang:

Let's block ads! (Why?)

Phan Thị Mơ khoe xế hộp 4,5 tỷ mới cáu cạnh

Thứ tư, 6/9/2017 14:23 GMT+7

Hương Giang   |  

Người đẹp quê Tiền Giang tự thưởng cho mình món quà giá trị lớn sau thời gian miệt mài đóng phim.

Phan Thị Mơ diện váy trễ vai gợi cảm đi nhận xe mới.

Cô vừa tậu xế hộp hạng sang màu trắng, trị giá 4,5 tỷ đồng. 'Không phải sinh nhật, không phải quốc tế phụ nữ, không phải người yêu mua cho mà là đồ tự sắm cho mình. Xe không hợp mạng, không hợp màu cũng không sao, chỉ cần đi chung hai đứa xinh đẹp như nhau là được', Phan Thị Mơ chia sẻ.

Người đẹp tiết lộ hiện tại cô độc thân, không yêu ai. Vài tháng trước Phan Thị Mơ từng hạnh phúc khoe được bạn trai đại gia tặng nhẫn kim cương tiền tỷ.

Đây là chiếc xe thứ ba Phan Thị Mơ từng mua. Cô thưởng cho mình món quà này sau một thời gian nỗ lực làm việc, đi đóng phim liên tục.

Phan Thị Mơ chia sẻ, nếu chịu khó và chi tiêu hợp lý, nghệ sĩ hoàn toàn có thể sống được nhờ làm nghệ thuật.

Ngoài đóng phim, Phan Thị Mơ còn làm MC, tham gia các sự kiện để có thêm thu nhập.

Tin liên quan

Let's block ads! (Why?)

Á hậu Hoàng My về nước chấm Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam cùng Phan Anh

Thứ tư, 6/9/2017 13:44 GMT+7

Hàn Quốc Việt   |  

Á hậu Việt Nam 2010 sẽ cùng Phan Anh và hoa hậu Hương Giang tìm ra người kế nhiệm Phạm Hương.

Sáng 6/9, Hoàng My có mặt tại Hà Nội để chấm vòng Sơ khảo cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017. Thời gian qua, Hoàng My sống và làm việc ở nước ngoài. Dịp này, cô trở về để cùng các giám khảo khác tìm kiếm tân hoa hậu. Hoàng My là á hậu Việt Nam 2010, từng đại diện Việt Nam thi Hoa hậu Hoàn vũ Thế giới 2011.

Hoàng My hội ngộ MC Phan Anh tại buổi làm việc sáng nay. Á hậu chia sẻ: 'Ở vai trò giám khảo, tôi không phán xét mà chọn lựa người phù hợp nhất về sắc đẹp và nhân cách để đội lên đầu chiếc vương miện hoa hậu'.

Phan Anh khá hào hứng khi trở lại cuộc thi với vai trò mới là giám khảo. Năm 2015, anh từng đảm nhận vị trí MC cho Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam.

Nhà thiết kế Thuận Việt lần đầu làm giám khảo. Anh sẽ lựa chọn tân hoa hậu dựa trên yếu tố mỹ quan, vẻ đẹp nội tâm và cách thích ứng linh hoạt cùng trang phục trình diễn. Thuận Việt từng 5 lần đồng hành với đại diện Việt Nam trong phần thi trang phục dân tộc tại Miss Universe.  Ngoài các gương mặt trên, thành phần ban giám khảo của Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2017 còn có Hoa hậu đẹp nhất châu Á 2009 Hương Giang, nhiếp ảnh gia Samuel Hoàng, nhà nhân trắc học Lê Diệp Linh và bà Võ Thị Xuân Trang. Trong đó, bà Xuân Trang là trưởng ban giám khảo.

Sáng nay, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2015 Phạm Hương cũng có mặt để đồng hành cùng các thí sinh.

Á hậu Hoàn vũ Việt Nam 2015 Lệ Hằng.

Phạm Hương và Lệ Hằng là người kết nối các thí sinh, truyền cảm hứng và quan sát sự thể hiện của họ. Từ đó giúp thí sinh tìm ra những định hướng phù hợp trong cuộc thi.

Vòng Sơ khảo miền Bắc diễn ra trong hai ngày 6-7/9, sau đó tiếp tục sơ khảo miền Nam vào 10-11/9. Bán kết diễn ra từ 25/10 đến 4/11 tại Khánh Hoà. Đêm chung kết phát sóng trực tiếp trên VTV1 vào 2/12 từ sân khấu Hoàn Vũ, Nha Trang.

Tin liên quan

Let's block ads! (Why?)

Có thêm bằng chứng về sự tồn tại của chất lỏng trên các hành tinh lạ

Các phép đo lường đã được tiến hành bằng công cụ Space Telescope Imaging Spectograph trên Hubble vào các tháng 9, 11 và 12 năm ngoái. Cách tiếp cận của nhóm nghiên cứu dựa trên nguyên lý rằng các bức xạ UV năng lượng thấp có khả năng bẻ những phân tử nước thành O và H; sau đó 2 khí này sẽ bị thoát ra ngoài tại điểm nóng lên trên thượng tầng khí quyển của hành tinh. Trước đây, các nhà khoa học đã dùng cách này để khảo sát sự mất nước và độ ổn định của khí quyển tại những hành tinh xa xôi.

Lần này, dựa trên các dữ liệu thu được từ Hubble, các nha khoa học đã đi tới kết luận rằng có 6 trong số các ngoại hành tinh gần Trappist-1 “có thể “đã từng mất lượng nước tương đương 20 đại dương Trái Đất trong lịch sử của chúng.” Tuy nhiên, họ còn nhận thấy rằng có 4 hành tinh xa Trappist-1, được đánh dấu lần lượt bằng E, F, G và H, có thể “chỉ mất lượng nước chưa tới 3 đại dương của Trái Đất.” Còn các hành tinh gần hơn là B và C thì khả năng mất nước nhiều hơn.

Kết quả nghiên cứu lần này cho thấy các hành tinh E, F, G thuộc vùng “có thể ở được”, tức là quỹ đạo của nó có khoảng cách so với sao chủ không quá xa để quá lạnh và cũng không quá gần để quá nóng. Trên mặt lý thuyết thì đây chính là một trong những điều kiện cơ bản để một hành tinh có thể có nước lỏng trên bề mặt và xa hơn nữa là hỗ trợ sự sống. Hơn nữa, tùy vào sự quang phân (quá trình chia tách các phân tử bằng ánh sáng) mà các hành tinh này sẽ có các mức độ có nước trên bề mặt khác nhau, khác với sự “khô hạn” của các hành tinh B và C.

Tuy nhiên, các kết luận nghiên cứu từ nghiên cứu lần này vẫn dừng lại ở mức độ giả thuyết. Chính các nhà nghiên cứu tại cơ quan hàng không vũ trụ Châu Âu cũng khẳng định rằng với các kết quả và quan sát ghi nhận được thì kết luận về sự tồn tại của nước trên các ngoại hành tinh này vẫn chưa phải là cuối cùng. Mặt khác, dù nước là yếu tố quan trọng nhưng chưa phải là đủ để đảm bảo sự hiện diện của sự sống. Hai nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi Trung tâm thiên văn học Harvard-Smithsonian (CfA) cho rằng các yếu tố như tốc độ tự xoay quanh trục và quá trình tạo ra các flare UV trên các ngoại hành tinh Trappist-1 cũng là yếu tố quyết định sự tồn tại của sự sống trên đó.

Let's block ads! (Why?)

Những điều tôi học đươc từ cuộc hôn nhân tan vỡ của ba mẹ

Tôi chưa bao giờ tưởng tượng ra rằng có ngày ba mẹ mình sẽ không còn sống với nhau nữa. Điều đó thật đáng buồn ngay cả khi họ chọn chia tay khi tôi đã trưởng thành rồi.

Sau khi ba mẹ ly hôn, tôi nhận ra rằng mẹ mình đã rất buồn. Dù việc ly dị là tốt cho cả hai nhưng đó vẫn là cú sốc tâm lý với bà. Bà ủ dộ và buồn chán trong nhiều tuần lễ. Khi nhìn thấy điều đó tôi thực sự không thể chịu được.

Ảnh sưu tầm trên Internet.

Cuộc hôn nhân không hạnh phúc của ba mẹ đã ảnh hưởng lên tôi rất nhiều. Nó là một vết sẹo mãi mãi không liền lại. Tôi gần như đã mất niềm tin vào hôn nhân. Tôi không muốn yêu ai vì sợ họ sẽ lừa dối, phản bội tôi như ba tôi đã làm với mẹ tôi. Tôi như một con nhìm xù lông với tất cả mọi chàng trai quan tâm mình để tự bảo vệ bản thân khỏi tổn thương.

Tôi tức giận với ba mình vì đã khiến cuộc sống của tôi khổ sở. Một phần nào đó trong tôi thực sự rất căm ghét ông trong khi một phần còn lại vẫn còn yêu thương ông. Tôi như bị mắc kẹt vào một trạng thái hỗn độn, tôi không biết phải làm sao để khiến mọi thứ dễ dàng hơn. Như một đứa trẻ ích kỉ, tôi làm mọi thứ để trả đũa những gì ba tôi đã gây ra cho mình.

Cho đến tận ngày ba mẹ ly hôn, tôi vẫn bị ảnh hưởng bởi cuộc hôn nhân của họ. Tôi sợ rằng nếu mình có lấy ai thì mọi thứ cũng sẽ kết thúc như vậy.

Mọi thứ sẽ vẫn như vậy nếu như tôi không gặp một chàng trai mà tôi yêu thương. Anh ấy rất đáng yêu, tốt bụng và tử tế. Tuy nhiên, tôi vẫn còn bị ám ảnh bởi sự tan vỡ của ba mẹ. Những nỗi lo lắng và sự sợ hãi vẫn lẩn quất trong tôi khiến tôi không dám tiến đến tình yêu.

Ảnh sưu tầm trên Internet.

Tôi đã thử những cách khác nhau để vượt qua nỗi đau đó. Tôi đi học yoga, học vẽ tranh, thiền định... Mọi thứ giúp tôi tốt hơn nhưng cũng không thực sự giải quyết được nỗi sợ trong lòng tôi.

Sau cùng tôi đã chọn cách nói ra vấn đề của mình với những bạn của mình. Họ đã giúp tôi rất nhiều. Họ giúp tôi có cái nhìn đúng đắn hơn về cuộc hôn nhân của ba mẹ tôi. Và rồi tôi nhận ra rằng việc chia tay là cần thiết cho cả hai. Họ đã từng yêu nhau nhưng họ không còn hạnh phúc bên nhau nữa nên ly hôn là cách tốt nhất để cả hai có bắt đầu mới. Tôi cũng học được cách tha thứ cho ba mình. Tôi không còn lạnh lùng và xa cách với ông nữa. 

Khi tôi nói chuyện thẳng thắn với ba mẹ mình về những gì tôi cảm thấy, họ đã rất ngạc nhiên vì không ngờ rằng tôi bị ám ảnh nhiều như vậy. Họ đã xin lỗi vì đã không để tâm đến cảm xúc của mình. Họ giải thích cho tôi rằng họ vẫn còn rất quý mến nhau nhưng không thể sống cùng nhau nữa. Và dù thế nào thì tôi vẫn là đứa con mà họ yêu quý nhất.

Bằng cách đối diện với vấn đề và chia sẻ với mọi người, tôi đã để cho những nỗi đau qua đi. Trái tim tôi đã có thể thanh thản và mạnh mẽ để bước vào tình yêu.

Let's block ads! (Why?)

Hé lộ những bí ẩn về bê tông siêu bền của La Mã

Từ lâu bê tông của người La Mã đã nổi tiếng với độ bền, những công trình xây dựng có thể tồn tại qua hàng ngàn năm mà dường như ngày càng trở nên vững chắc hơn. Sau nhiều nghiên cứu, các nhà khoa học tuyên bố đã xác định được công thức cũng như các phản ứng hóa học có liên quan tới quá trình sản xuất của bê tông La Mã, từ đó có thể hồi sinh kỹ thuật xây dựng cổ xưa này để áp dụng ngày nay, hứa hẹn tiếp bước người xưa tạo ra những công trình có thể tồn tại qua hàng chục thế kỷ mà không hư hỏng, theo A.Mineralogist.

Đấu trường Colisée- một trong những kiệt tạc kiến trúc La Mã cổ đại

Đây không phải là lần đầu tiên các nhà khoa học muốn tìm hiểu về độ bền đến khó hiểu của bê tông La Mã. Hồi năm 2014, một nhóm nghiên cứu tại Đại học California, Berkeley dẫn đầu bởi Marie D. Jackson đã tìm ra công thức của bê tông La Mã: một hỗn hợp của tro núi lửa, vôi và nước biển kết hợp với đá núi lửa cốt liệu. Hỗn hợp này tạo ra một phản ứng hóa học với kết quả cuối cùng là loại bê tông siêu bền mà người La Mã dùng để xây dựng các công trình của họ. Vấn đề ở đây, nhóm của Jackson vẫn chưa hoàn toàn hiểu được làm thế nào người La Mã có thể tiến hành phản ứng phức tạp này.

Các nhà khoa học đã phát hiện rằng không hẳn là người La Mã đã tiến hành những phản ứng hóa học đó một cách trực tiếp. Thay vào đó, quá trình gia cố cho bê tông được tiến hành bằng cách liên tục cho thấm nước biển qua bê tông trong thời gian dài, từ đó kích thích sự phát triển của những loại khoáng chất hiếm. Các khoáng chất này sẽ đóng vai trò như những "chiếc khóa”, góp phần gia cố và tăng cường sự bền vững của kết cấu bê tông. Thật vậy, những cột trụ hoặc phiến đá được xây từ thời cổ đại thì sau 2000 năm, độ cứng của chúng ngày nay còn cao hơn khi xưa, trong khi đó, những cấu trúc bê tông dưới nước hiện đại vốn tạo thành từ đá hoặc sỏi trộn với xi măng và nước thì chỉ có tồn tại được vài thập niên.

Những tinh thể phèn tobermorite dạng dẹt được hình thành giữa C-A-S-H trong ma trận xi măng.​

Lấy cảm hứng từ sự xi măng hóa tự nhiên của trầm tích tro núi lửa, người La Mã đã tìm cách tạo nên bê tông siêu bền bằng cách khai thác khả năng gia cố của một loại phản ứng hóa học mà các nhà khoa học ngày nay gọi là pozzolan - đặt tên theo thành phố Pozzuoli ở vịnh Naples.

 Kết quả của phản ứng là kích thích sự phát triển của một loại khoáng chất giữa cốt liệu và vữa hồ, trong trường hợp này hỗn hợp của silic oxit và vôi trong tro núi lửa có nhiệm vụ ngăn ngừa sự phát triển của các vế nứt. Bê tông hiện đại ngày nay còn sử dụng cả cốt liệu đá, nhưng chúng được cố tình giữ ở trạng thái trở để ngăn chặn phản ứng xảy ra. Tuy nhiên, vấn đề ở đây là các hạt cốt liệu không phản ứng này lại vô tình giúp các vết nứt hình thành và lan rộng ra, khiến cho công trình dần trở nên xuống cấp.

Trong nghiên cứu thứ hai, nhóm của Jackson đã pháy hiện ra loại khoáng chất hiếm kết nối những hạt cốt liệu trong bê tông của người La Mã có tên gọi là phèn tobermorite. Các tinh thể khoáng vật này sẽ phát triển xung quanh các hạt vôi thông qua phản ứng pozzolan hóa. Tuy nhiên vấn đề là điều đó chỉ xảy ra tại nhiệt độ rất cao và các nhà khoa học vẫn chưa thể hiểu được làm sao người La Mã khi xưa có thể tạo ra được điều đó. Trên thực tế, việc làm điều này trong phòng thí nghiệm cũng đã khá khó khăn đối với các nhà khoa học, đồng thời nếu làm thành công thì cũng chỉ thu được một lượng nhỏ thành quả.

Cho rằng còn có thứ gì đó có liên quan tới hiệu ứng nói trên, các nhà nghiên cứu đã lấy mẫu phèn tobermorite và một loại khoáng chất khác có liên quan là phillipsite, mang tới phòng thí nghiệm Advanced Light Source tại Berkeley để quét bằng tia X. Kết quả, họ phát hiện rằng phèn tobermorite được hình thành tis trong các hạt đá bột và khe hở của hỗn hợp xi măng nhưng nó vẫn không thể tái tạo lại được hiệu ứng gia cố trong thời gian ngắn mà không có sự hỗ trợ của nhiệt lượng. Từ đó, họ càng khẳng định rằng có một thứ gì đó mà họ chưa biết được có liên quan tới quá trình tạo ra bê tông ngày càng bền.

Các nhà địa chất học đang khoan xuống một công trình dưới biển tại Portus Cosanus, Tuscany.

Bên cạnh đó, các nhà khoa học còn khẳng định rằng phải có sự tác động một cách liên tục của nước biển. Theo đó, thay vì dần bào mòn bê tông, nước biển lại được thấm vào vật liệu, hòa tan những thành phần trong tro núi lửa, tạo thành dung dịch có độ kiềm cao, cuối cùng là tạo điều kiện cho sự hình thành của những loại khoáng chất. Các tinh thể này sẽ hoạt động như những liên kết trong cấu trúc vật liệu, gia cố khả năng tồn tại của nó chống lại các nứt gãy. Tuy nhiên, đối với các loại vật liệu được tạo ra ngày nay thì quá trình này lại vô cùng có hại và các nhà khoa học luôn tìm cách ngăn cản điều đó.

Câu hỏi đặt ra là tại sao chúng ta không làm giống như người La Mã hồi xưa? Thứ nhất, tro núi lửa không phải là nguồn tài nguyên thiên nhiên có thể dễ dàng tiếp cận ở thời điểm hiện tại. Và quan trọng hơn nữa, kỳ thực người vẫn chưa thể xác tín 100% công thức làm bê tông của người La Mã, cũng như chưa thể tìm ra những vật liệu thay thế. Giáo sư Jackson cho biết: “Người La Mã đã may mắn khi có cơ hội tiếp cận được tới những loại đsa đặc biệt. Họ quan sát thấy tro núi lửa đã tạo ra xi măng và cuối cùng là có thể tạo ra vữa. Chúng ta không có nhiều những loại đá này trên thế giới và bởi thế cần phải tìm thứ thay thế.”

Được biết giáo sư Jackson cùng nhóm nghiên cứu đang tìm một công thức thay thế nhằm tạo ra được loại bê tông có đặc tính tương tự như người La Mã bằng các vật liệu có thể dễ tiếp cận ở thời đại này. Và nếu được phát triển thành công, đây sẽ là cơ hội để loài người tạo nên thêm những công trình ngầm dưới nước với tuổi thọ lên tới hàng trăm thậm chí là ngàn năm, bao gồm cả dự án xây dựng phá thủy triều ở Swansea, Anh Quốc dùng để thu năng lượng từ thủy triều và cần phải hoạt động đuọc 120 năm để có thể thu hồi vốn.

Let's block ads! (Why?)