© CHUYÊN TRANG VỀ GIỚI TRẺ CỦA BÁO ĐIỆN TỬ INFONET
Tòa soạn: Tòa nhà Cục Tần số, 115 Trần Duy Hưng, Hà Nội.
ĐT: 04.39369361. - Email: kinhdoanh@infonet.vn.
Hotline nội dung: 097.456.9099 - Hotline quảng cáo: 090.1915.888
Tổng biên tập: Võ Đăng Thiên; Phó Tổng biên tập: Nguyễn Bá.
Bản quyền thuộc Infonet.Nghiên cứu khoa học ở Việt Nam 20 năm qua có nhiều chuyển biến tích cực. Số bài báo công bố trên những tập san trong danh mục ISI (Institute for Scientific Information) tăng nhanh, đạt khoảng 17% mỗi năm. Nếu như đầu thập niên 1990, số bài báo khoa học của Việt Nam trên ISI chỉ khoảng 300, đến đầu thập niên 2000 khoảng 400, thì đến năm 2015 là xấp xỉ 3.000.
Theo tập san hàng đầu trong chuyên ngành trắc lượng khoa học Scientometrics, riêng giai đoạn 2001-2015, các nhà khoa học Việt đã công bố được hơn 18.070 bài trên các tập san thuộc ISI. So với các nước trong vùng, Việt Nam mới bằng 28% của Thái Lan, 25% Malaysia và 15% Singapore, nhưng cao hơn Indonesia và Philippines.
Malaysia bắt đầu vượt Singapore về số lượng bài báo khoa học công bố. Năm 2015, Malaysia công bố được 12.340 bài, thấp hơn Singapore 1.290 bài. Nhưng một năm sau, Malaysia nhích hơn 9 bài.
Indonesia trước đây công bố quốc tế thấp hơn Việt Nam, nhưng hai năm gần đây lại có xu hướng tăng và khả năng vượt qua Việt Nam. Trong năm 2014, số công bố quốc tế của Indonesia là 1.795, thấp hơn Việt Nam 801 bài. Nhưng đến năm 2016 thì con số công bố quốc tế của Indonesia xấp xỉ Việt Nam, kém 6 bài.
Những xu hướng này cho thấy nghiên cứu khoa học Đông Nam Á đang có chuyển biến tích cực và Malaysia có thể là quốc gia nhiều công bố quốc tế nhất trong vùng.
Các nước khác như Brunei, Campuchia, Lào và Myanmar cũng có công bố quốc tế song lượng còn thấp, chỉ đóng góp khoảng 2% tổng số bài báo khoa học từ ASEAN, và đa số là do hợp tác quốc tế.
Hợp tác quốc tế - nội lực khoa học của quốc gia
Để biết được nội lực khoa học của một quốc gia, người ta hay dùng chỉ số về hợp tác quốc tế trong nghiên cứu. Ở nước mà nền khoa học vào giai đoạn phát triển cao như Âu, Mỹ tỷ lệ hợp tác quốc tế thường đạt mức 50% và phần lớn họ đóng vai trò chủ đạo trong các dự án nghiên cứu.
Một nghiên cứu đăng tải trên Scientometrics cho thấy, giai đoạn 1991-2010, trong gần 11.000 bài báo khoa học từ Việt Nam, số bài báo có hợp tác quốc tế chiếm gần 80%.
Trong thời gian 2001 đến 2015, tỷ lệ này vẫn chưa thay đổi đáng kể. Tính chung, trong số 18.076 bài báo khoa học trên các tập san ISI, 77% công trình là có hợp tác quốc tế. Nói cách khác, tỷ trọng nội lực chỉ 23%.
Tuy nhiên, có sự khác biệt về mức độ hợp tác quốc tế giữa các lĩnh vực nghiên cứu. Y tế công cộng, y học lâm sàng, y sinh học và khoa học xã hội có tỷ lệ hợp tác quốc tế cao nhất (trên 85%); hóa học và kỹ thuật cũng có tỷ lệ hợp tác quốc tế khá cao.
 |
|
Tỷ trọng hợp tác quốc tế trong các bài báo khoa học của Việt Nam (2001-2015). |
Các nhà khoa học Việt Nam còn hợp tác với đồng nghiệp của hơn 150 quốc gia. Trong đó, nhiều nhà khoa học của 5 nước cùng hợp tác trong một dự án, và có vài trường hợp nghiên cứu vật lý có hơn 100 quốc gia tham gia (kể cả Việt Nam). 10 quốc gia Việt Nam hợp tác nhiều nhất là Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, Pháp, Anh, Australia, Đức, Trung Quốc, Hà Lan và Thái Lan.
Hầu hết lĩnh vực nghiên cứu, bài báo có "yếu tố quốc tế" đều có chỉ số trích dẫn cao hơn bài báo thuần Việt. Chẳng hạn lĩnh vực y học lâm sàng, chỉ số trích dẫn của các bài báo thuần Việt là 7,74, nhưng bài báo có hợp tác quốc tế có chỉ số trích dẫn cao hơn ba lần. Ở toán học, bài báo có hợp tác quốc tế chỉ số trích dẫn cao gấp 2,4 lần so với bài báo thuần Việt. Đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, các bài báo có hợp tác quốc tế (chiếm 68% tổng số) có chỉ số trích dẫn gấp 4,5 lần.
 |
|
Hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học của Việt Nam 2001-2015. Đường nối càng dày thể hiện số bài báo khoa học với tác giả của hai nước càng cao. Mạng lưới phần trên của hình cho thấy Việt Nam chủ yếu hợp tác nghiên cứu khoa học với các nước phương Tây. |
Dù hợp tác quốc tế giúp tăng chất lượng nghiên cứu, nhưng lại trả cái giá về tự chủ. Các chuyên gia quản lý khoa học thường xem tỷ lệ hợp tác 80% hay cao hơn là "lệ thuộc". Nếu dùng tiêu chuẩn này thì đa số nghiên cứu của Việt Nam đều bị xem là đang ở tình trạng lệ thuộc.
Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn
Đại học New South Wales, Australia
Các nhà khoa học và độc giả có bài viết chia sẻ kinh nghiệm liên quan đến công bố quốc tế, mời gửi vào hòm thư giaoduc@vnexpress.net.
Ông xã và con trai đến dự buổi khai trương cửa hàng bánh thứ hai mà hoa hậu có cổ phần.
 |
|
Ông xã và con trai của Diễm Hương đều diện vest bảnh bao dự sự kiện ở quận 10 (TP HCM), tối 5/9. Đây là một trong những lần hiếm hoi cả gia đình hoa hậu cùng có mặt bên nhau trước cánh báo chí. Hơn một năm qua, họ ít đi chung cũng như chia sẻ hình ảnh gia đình trên trang cá nhân nên bị đồn đang bị 'trục trặc'. Tuy nhiên, Diễm Hương đã khéo léo đáp trả dư luận bằng việc ông xã luôn xuất hiện bên cô trong những dịp quan trọng. |
 |
|
Sau hơn 3 năm gắn bó với người đàn ông này, Diễm Hương cho biết cô đã thay đổi khá nhiều. Cô và anh đều có chung chí hướng là tập trung làm ăn để lo cho tương lai của con. Diễm Hương không còn bị sự xa hoa của showbiz làm choáng ngợp nên ít đi event mà chỉ muốn tận hưởng cuộc sống ấm áp của gia đình sau một ngày làm việc. |
 |
|
Trên trang cá nhân, Diễm Hương thường đăng những khoảnh khắc hạnh phúc bên bé Noah - con trai cô. |
 |
|
Nhóc tỳ sinh ra ở Mỹ, đã được 2 tuổi rưỡi. Noah có gương mặt thông minh, lém lỉnh. |
 |
|
Cậu nhóc được mẹ cho ăn mặc, làm tóc rất thời trang. Diễm Hương muốn xây dựng cho con hình ảnh một fashionista nhí để sau này bé biết tự chăm sóc bản thân như một cách tôn trọng những người xung quanh. |
 |
|
Trong sự kiện, dù bận rộn nhưng Diễm Hương vẫn tranh thủ chăm sóc con trai. |
 |
 |
|
Những lúc mẹ mải tiếp khách, Noah theo bố hoặc tự chơi một mình. |
 |
|
Diễm Hương diện bộ đầm xanh lệch vai trong buổi khai trương cửa hàng bánh thứ hai ở TP HCM. |
 |
|
Diễm Hương là cổ đông của thương hiệu bánh có nguồn gốc từ Đài Loan. Sau một thời gian ngắn ra mắt, cửa hàng bánh của cô và những cộng sự rất 'hot', được giới trẻ Sài Gòn yêu thích. |
 |
|
Người đẹp cho biết, sau TP HCM, sắp tới cô còn mở cửa hàng ở Hà Nội và Đà Nẵng. |
 |
|
Ngoài kinh doanh và làm MC, hoa hậu Diễm Hương còn gây bất ngờ khi mới quyết định trở lại trường để hoàn thành việc học đại học. |
Ảnh: Maison de Bil
 |
|
Những chiếc lá rụng vào mùa thu có thể trở thành vật liệu chế tạo thiết bị điện tử. Ảnh: Wikimedia. |
Các nhà khoa học tại Đại học Công nghệ Qilu, Trung Quốc, tìm ra một phương pháp mới biến lá rụng thành dạng vật liệu carbon xốp có thể dùng để sản xuất thiết bị điện tử công nghệ cao. Kết quả nghiên cứu được đăng trên tạp chí Renewable & Sustainable Energy vào tháng 8/2017, theo Eurek Alert.
Đầu tiên, các nhà khoa học nghiền lá khô thành bột, sau đó đốt nóng ở nhiệt độ 220 độ C trong 12 giờ. Kết quả sẽ tạo ra một loại bột chứa những khối cầu carbon siêu nhỏ. Nhóm nghiên cứu tiếp tục xử lý bột bằng dung dịch kali hydroxit, đồng thời tăng nhiệt độ theo một loạt các bước nhảy từ 450 đến 800 độ C.
Sau khi xử lý hóa học bề mặt của các khối cầu carbon, làm cho chúng trở nên cực kỳ xốp. Sản phẩm cuối cùng là một loại bột carbon màu đen với diện tích bề mặt rất lớn, có thể dùng để chế tạo tụ điện. Thử nghiệm cho thấy, siêu tụ điện làm từ vật liệu carbon xốp có điện dung là 367 Fara (F)/gram, cao hơn khoảng ba lần so với tụ điện graphene.
Ngoài lá cây, nhóm nghiên cứu cũng chuyển đổi thành công chất thải khoai tây, ngô, gỗ thông, rơm rạ và nhiều chất thải nông nghiệp khác thành vật liệu carbon xốp.
Hongfang Ma, trưởng nhóm nghiên cứu, và các đồng nghiệp hy vọng sẽ cải thiện hơn nữa tính chất điện hóa của vật liệu carbon xốp bằng cách tối ưu hóa quá trình chuẩn bị, pha trộn hoặc sửa đổi nguyên liệu đầu vào.
Lê Hùng
Dưới đây là chia sẻ của chị Lê Huyền Trang, từng nghiên cứu sinh tại Đức, về những điểm khác biệt khi con trai chị, sinh năm 2008, được trải nghiệm hai nền giáo dục ở Đức và Việt Nam. Con chị, từng khá vất vả khi trở về Hà Nội, hòa nhập với một chương trình học nhiều khác biệt sau khi học lớp một tại xứ người.
Con trai tôi đi nhà trẻ bên Đức từ lúc 3 tuổi và 6 tuổi bắt đầu vào học lớp 1. Do tôi đăng ký muộn trường học cho con nên hết chỗ. Con vào học trường tôn giáo Cathelic, thờ chúa Saint Nicolas, ở Cologne.
Trước khi vào lớp 1, tất cả các bé ở Đức sẽ có một buổi kiểm tra tại thành phố, khoảng 20 phút, xem có đủ sức khỏe, trí tuệ và vận động để bắt đầu đi học tiểu học hay không. Vì cùng năm 2008, có bạn sinh cuối năm, non quá, sức khỏe yếu sẽ vẫn phải đi học nhà trẻ. Nếu các con đủ điều kiện họ sẽ cấp cho một tờ giấy, đem giấy đó nộp vào trường. Tôi ở ngoài thấy họ nói con nhẩy lò cò, đọc số, viết chữ, vẽ hình...
 |
|
Con trai chị Trang (góc bên phải ảnh) trong một dự án tìm hiểu về sói cùng các bạn cùng lớp. |
Vào năm học, các con sẽ học chính khóa ở trường từ 8 đến 11 giờ sáng với các môn chính là Toán, tiếng Đức, âm nhạc, tiếng Anh, thể thao. Còn buổi chiều các con chơi là chính. Chương trình học chiều do một bên khác trông, không nằm trong chương trình học của nhà trường. Việc này hoàn toàn do nguyện vọng của từng gia đình. Các con có thể học thủ công, học vẽ, học võ, bóng đá...
Buổi tối về nhà, các con hầu như không phải học hay làm bài gì thêm. Khi ấy, tôi muốn dạy con thêm tiếng Việt nên muốn con học một chút, nhưng thằng bé không thích và đến kể với cô giáo. Cô chủ nhiệm của con đã gọi điện cho tôi và nói rằng không nên cho con học quá 10 phút, con tôi học khá rồi nên về nhà không cần học thêm. Cô còn nói nên để các con nghỉ ngơi sau một ngày dài ở trường.
Tôi thấy nội dung học ở bên này cũng rất khác so với ở Việt Nam. Ví dụ như môn toán học, không cần phải trình bày lời giải, chỉ cần làm đúng kết quả. Các cô dạy theo chương trình tự soạn, bạn nào làm hết bài này, cô giáo sẽ đưa cấp độ cao hơn. Ví dụ như con tôi, cô giáo bảo đến cấp độ 4, trong khi nhiều bạn trong lớp chỉ làm đến cấp độ 1.
Học tiếng Đức, các con viết trên vở kiểu như A4. Tất cả đều phải dùng bút chì và đạt đến trình độ nhất định mới được dùng bút mực. Đầu tiên, học sinh phải viết cho giống chữ cô, trước khi nghĩ đến việc rèn chữ đẹp. Ở đây, các con được học viết theo từ chứ không phải học từng chữ cái.
Ngoài những bài học gọi là "lý thuyết", các con được học làm phim, làm thơ, đọc truyện, làm dự án... Ví dụ như mỗi tuần một lần, cô giáo sẽ dẫn các con ra công viên, chia nhóm, xem sói, chụp ảnh và mô tả về sói... Những bài học trực quan khiến con thích thú và nhớ rất lâu.
 |
|
Con trai chị Trang rất thích thú với những giờ học, hoạt động ngoài trời khi ở Đức. |
Cuối năm cô giáo sẽ tổng kết chung kế hoạch học tập của cả lớp, tình hình giờ giấc đi học của các con... Còn mỗi phụ huynh sẽ đặt lịch hẹn riêng, tầm 15-20 phút một người để cô thông báo kết quả học của con. Không ai biết con ai học thế nào, các con cũng không quan tâm ai học giỏi, ai học dốt... Tôi nghĩ đây là điều rất hay ở bên này, tránh được tình trạng so sánh, xấu hổ giữa các con và ngay cả với các bậc cha mẹ...
Khi đưa con trở lại Việt Nam, tôi rất lo lắng vì sợ con sẽ khó hòa nhập với môi trường mới. Tôi xin cho con vào học lớp 2 tại một trường tư ở Hà Nội. Các cô đều khuyên nên cho con học lại lớp 1 vì con chưa biết đọc, biết viết... Nhưng tôi xin cô giáo cho con học đúng chương trình như các bạn cùng tuổi. Rất may cô hiểu và thông cảm nên cho cháu vào lớp.
Mấy tháng đầu, con ngồi học viết, làm toán riêng. Tôi cũng thuê giáo viên về dạy cháu 3 tháng. Thời gian đó, con rất chán nản, lúc nào cũng xin mẹ cho quay lại Đức học. Nhìn thấy con nắn nót viết từng chữ vào ô vuông rồi khóc ròng, tôi thương con vô hạn. May mắn là sau 3 tháng, cô giáo chủ nhiệm nói tôi không cần thuê người kèm riêng nữa, cô có thể giúp trên lớp. Khoảng nửa năm, con bắt kịp các bạn, riêng tiếng Anh tỏ ra vượt trội vì con từng học bên Đức, nói rất trôi chảy.
Khi học ở Việt Nam, con hay bực mình và nổi cáu. Con nói các bạn không tôn trọng sự riêng tư, mượn đồ không hỏi hoặc tự tiện lục cặp... Các cô hay nói to nên con sợ. Những điều này con chưa từng gặp phải ở Đức, vì bên đó lớp học có kỷ luật tốt, không ai đụng vào đồ của ai, thấy cô giáo cũng không bao giờ nói nặng lời với học sinh. Bạn nào vi phạm quy định sẽ bị cô cho ra ngồi ghế ngoài hành lang, và ngồi im ở đó.
Mấy tuần đầu chiều nào cũng học, con tôi còn vào nhà vệ sinh chốt cửa và đòi mua vé sang Đức. Con nói ở đây học nhiều, ít được chơi, vận động như bên kia... nên lúc nào cũng đòi sang lại. Phải mất hơn một năm, cháu mới không than "bài ca cũ".
Tôi thấy tính cách con cũng thay đổi nhiều, con hay mách hơn, hay so sánh, bạn kia học dốt, nhà bạn kia giàu hơn.... Sau 2 năm học ở Việt Nam, con hoàn toàn giống các bạn ở đây.
Tôi vẫn muốn sau này con tôi có thể trở lại Đức để học tiếp. Nhưng tôi chỉ nói rằng, nếu con muốn sang Đức, con phải học thật giỏi, để tự sang được bằng sức của chính con.
Huyền Trang
|
Thạc sĩ Vũ Thu Hương, Giảng viên khoa Giáo dục tiểu học, Đại học Sư phạm Hà Nội, cho biết, việc các con thay đổi tính cách khi chuyển sang môi trường mới là điều bình thường. Cha mẹ cần theo dõi, nếu có bất thường phải can thiệp ngay, tránh trường hợp con buồn bã, tự kỷ... dẫn đến nhiều hậu quả xấu. Theo chuyên gia tâm lý, các con có chính kiến cá nhân không đáng lo ngại. Chỉ có điều khi con so bì, bố mẹ cần nói rõ để con không hình thành những tư tưởng đó tiếp theo. Nếu con muốn quay lại môi trường con đã học ở nước ngoài, hãy tạo động lực cho con bằng những câu nói như: "Hãy cố gắng học giỏi để 12 năm sau tự mình quay trở lại đất nước đó". |
